Gizemli Öykü Unsurları

Ünite Özeti

Bu projede öğrenciler, birçok kitap ve öyküyü çözümleyerek iyi bir gizemi ögelerine ayırırlar. Bu ögeleri kendi gizemli öykülerini oluşturmak için kullanırlar. Görsel Sıralama Aracı, gizemi daha ilgi uyandırıcı hale getirecek ögelerin listesini oluşturmada öğrencilere yardımcı olacak yazma öncesi etkinliğinde kullanılır

Öğretim Programı Tasarım Soruları

• Temel Soru
  İnsanları yanıt bulmaya iten nedir?
• Ünite Soruları
  Yazarlar öyküleri nasıl planlar?
  Bir öyküyü merak uyandırıcı yapan nedir?
• İçerik Soruları
  Gizem yaratmada gerekli ögeler nelerdir?
  Bir gizem türünü bir başkasını yazmadan farklı kılan nedir?
  İyi yazmanın özellikleri nelerdir?

Değerlendirme Süreçleri

Gizemli Öykü Unsurları Ünite Planı içinde farklı öğrenci merkezli değerlendirme araçlarının nasıl kullanıldığını inceleyin. Bu değerlendirme araçları öğrencilerin ve öğretmenlerin hedefler belirlemelerine, geribildirim alış verişinde bulunmalarına, düşünme biçimini, süreçleri, performansları, ürünleri değerlendirmelerine ve de öğrenme süreci boyunca neyi, ne ölçüde öğrendiklerini yansıtmalarına yardımcı olmaktadır.

Öğretim Süreci

Öğretim Önkoşulu
Başarılı bir proje oluşturmaya yardımcı olması için Görsel Sıralama için kısa rehberi inceleyin.

Ortamı Düzenleme
Küçük tartışma gruplarına ayırın ve Temel Soru’ya (İnsanları yanıt bulmaya iten nedir?) verecekleri olası yanıtlar için beyin fırtınası yapmalarını sağlayın. Bir öğrenciyi yanıtları kaydetmesi için görevlendirin. Grupların dağılarak öğrencilerin tekrar biraraya gelmelerini ve yanıtlarını sınıfın tümüyle paylaşmalarını sağlayın. Öğrencilere, herkesin kendi gizemli öyküsünü geliştirmesine yardım edecek teknik ve ögeleri tanımlamak ve en sonunda da kullanmak için bu soruyu keşfetmeye ünite boyunca devam edeceklerini söyleyin.Öğrencilere çeşitli türlerde gizemli öyküleri okuyor olacaklarını, öykülerdeki ortak ögeler üzerinde düşüneceklerini, ve sonra da kendi öykülerinde bu ögelerini kullanacaklarını söyleyin. Projeye başlamadan önce, gizemli öykü ögelerinin başka türlerle karşılaştırmasını yapmak için T-Çizelgesi oluşturarak öğrencilerin tartışmalarını sağlayın ve bu şekilde ön bilgilerini ölçün.

Ünite Sorusunu öğrencilere gönderin (Bir öyküyü merak uyandırıcı yapan nedir?) ve onlardan düşüncelerini bir günlüğe yazmalarını isteyin. Öğrencilere bu soruyla proje boyunca karşılaşacaklarını bildirin.

Öğrenciler okumaya başlamadan once, aşağıdaki konularda tartışmalarını sağlayın:

• İyi yazmanın nitelikleri (örneğin, okuyucunun zihninde görsel bir tasvir yaratma, akla yakınlık, bakış açısı)
• Edebi ögeler (örneğin, ima etmek, karakterleri oluşturma, öyküyü kurgulama, ana tema, yanıltıcı ipuçları) ve öyküdeki rolleri
• Yazma süreci (yazma öncesi, taslak yazma, gözden geçirme, düzeltme, yayınlama) ve nitelikli öykü yazma stratejileri (okuma, biriyle konuşma, çizim yapma)

Gizemli romanlar ve kısa öyküler verin ve gerektiğinde başlıklar önererek öğrencilerin bunları seçimlerini izleyin. Öğrencilerden öyküleri onların yazarıymışcasına okumalarını isteyin. Öğrencilerden öyküde nitelikli buldukları yerlere ilişkin örnekler vererek ve okudukları öykülerdeki edebi unsurları tartışarak günlüklerine not almalarını isteyin.

Öğrencilere kısa gizemli öyküler okumaları için zaman tanıyın ve bunların yapılarını önceden okudukları roman ve kısa öykülerin yapılarıyla karşılaştırmalarını sağlayın. Karşılaştırmada yardımcı olacak olası sorular:

• Kısa öykülerde gördüğünüz ögeler hangileridir?
• Ana tema, karakterler ve sonuca ilişkin farklı noktalar nelerdir?
• En çok ilgi uyandırıcı bulduğunuz gizem türü hangisi? Neden?

Edebi Ögelerin Sıralanması

Öğrencileri gruplara ayırın. Onlardan öyküleri sürükleyici ve okuması zevkli hale getirecek edebi ögeleri listelemelerini isteyin. Üst düzey düşünmelerini uyarmak için okudukları tüm öykülere ilişkin genelleme yapmalarını ve bunlarda yer alan ortak ögelerin yer aldığı bir liste oluşturmalarını isteyin. Her grubun kendi listesini sunmasını sağlayın. Sınıf olarak öğrencilerden gizem ögesi olarak 8-12 öge üzerinde uzlaşmalarını isteyin. Gerekirse tartışma için öğrencilere destek olmak için madde ekleyin.

Ögeleri önem sırasına dizmek için öğrencilerden iki üç kişilik takımlar oluşturun. Öğrencilerden Görsel Sıralama Aracı nı kullanarak sorulara yanıt vermelerini isteyin: Okuyucunun dikkatini canlı tutacak hangi ögeler gizem yaratmada en önemlileridir? ve Neden ögeleri bu şekilde sıralamayı seçtiniz?

Takım çalışması olarak, listede ilk ve son üçte yer alan ögeleri neden bu şekilde sıraladıklarını açıklamak için aracın yorum yapma özelliğini kullanabileceklerini hatırlatın. Tartışmalarını beslemek ve gerekçelerini belirlemede yardım etmek için öğrencilere şu soruları sorun:

• Neden belirli ögelerin bir öykünün başarısında özellikle önemli olduğunu ve neden diğerlerinin daha az önemli olduğunu düşünüyorsunuz?
• Bir öyküyü ilgi çekici yapan nadir?

Görsel Sıralama Etkinliklerinin İncelenmesi
Görsel Sıralama alanında kırmızı üçgenin üzerine gelerek takımın yorumunu görebilirsiniz. Farklı takımların sıralamalarını görmek için de karşılaştır düğmesine tıklayabilirsiniz.

Projenin Adı:   Gizemli Öykü Unsurları (Bu projeyi kendi çalışma alanınızda oluşturmak için buraya tıklayın)
Soru:  Başarılı bir gizemli öykünün içermesi gereken en önemli unsurlar nelerdir? Bu unsurları neden bu şekilde sıraladınız?

Etkileşimli demoyu inceleyin

Takımlar sıralamalarını tamamlar tamamlamaz bunu sınıf arkadaşlarının sonuçlarıyla karşılaştırmaları için “Karşılaştır” düğmesine tıklamalarını sağlayın. Grupların listelerini sıralamadaki farklı nedenleri hakkında bir sınıf tartışması başlatın. Ortaya çıkan yanlış anlamalara ve sorulara açıklık getirmek için her grubun listesini gözden geçirin ve aracın yorum özelliğini kullanarak öğrencilere geribildirim verin. Grupların araca bakarak yorumları okumalarını ve sıralamalarını değiştirmek isteyip istemediklerine karar vermelerini sağlayın. Sıralamalarını değiştirmeye karar verirlerse hangi düşünceyle hareket ettiklerini açıklamalarını isteyin.

Yazma Öncesi
Öğrencilerden aşağıdaki soruları yanıtlayarak hedef oluşturmalarını ve günlüklerine yazmalarını isteyin:

• Bir yazar olarak bana meydan okuyacak bu yazma ödevinde ne yapabilirim?
• Yazarken genellikle yaşadığım sıkıntılar neler ve bunlarla nasıl başederim?
• Bu projede yazımın güçlü yanlarını nasıl kullanırım?

Öğrenciler kendi gizemli öykülerini planlamak için bireysel olarak çalışmaya başlamadan once, onlara yazma sürecinde rehberlik etmesi için Gizemli Kısa Öykü Denetim Tabosu ‘nu sınıfa tanıtın. Ünite Sorusu’nu yöneltin, Yazarlar öykülerini nasıl planlarlar? ve öğrencilerden fikirlerini tüm sınıfla paylaşmalarını isteyin. Daha sonra bu fikirlerini beyin fırtınası yoluyla keşfetmek için küçük gruplar haline dönmelerini isteyin

Öğrencilerin öykü fikirlerini grafik düzenleyiciler, listeler, zaman çizgileri, sahne çizimi ya da başka tekniklerden yararlanarak ortaya koymalarını sağlayın. Öğrenciler çalışırken onları gözlemleyin, onlara soru sorun ve ilerleyişlerine ilişkin notlar alın.

Öğrencilerin başlangıçtaki öykü fikirlerini üretmelerinden sonra, edebi ögelerin sıralamasına odaklanmalarını sağlayın. Öğrencilerden öykülerindeki önemli ögeleri nasıl belirledikleri konusunda geribildirim almak için küçük gruplar haline gelmelerini isteyin. Böylece öğrenciler akranlarından öneriler alarak planlarını düzeltip ayrıntılandırabilirler.

Taslak Yazma
Öğrenciler öykülerinin ilk taslağını hazırladıktan sonra, nitelikli yazmanın özelliklerine ilişkin notlarını gözden geçirmelerini önerin. Öğrencilerin kağıt üzerinde ya da kelime işlemci programında taslaklarının kaba halini oluşturmalarını sağlayın.

Taslak hazırlama aşamasında öğrencilerle görüş alış-verişi için konferans ortamı oluşturun. Bu aşamada üzerinde durmanız gereken en önemli şey yapı ve organizasyondur. Bu ortamda tartışmalarına rehberlik etmek için Örnek Konferans Soruları nı kullanın.

Düzeltme ve Gözden Geçirme
Gözlem ve konferans yoluyla öğrencilerin kavrayışlarını izleyin ve onlara gerektiğinde mini-ders desteğinde bulunun (örneğin, güçlü fiillerin kullanımı, ayrıntılı açıklamaların yazımı, merak oluşturma, yanıltıcı ipuçlarını etkili kullanma).

Gizemli Kısa Öykü Denetim Tablosu nu bir örnek öykü üzerinde kullanarak öğrencilere akran incelemesini öğretin. Öğrencilerden öyküyü bireysel olarak okumalarını ve sonra da değerlendirmelerini isteyin. Daha sonra değerlendirmelerini karşılaştırmaları için küçük gruplar halinde çalışmalarını söyleyin. Değerlendirmelerindeki mantıkları ile ilgili uzlaşmaya varmaları için onları teşvik edin. Daha sonra diğerlerinin bakış açılarından yararlanabilmeleri için gruplardan örnek üzerinde düşünce ve geribildirimlerini paylaşmalarını isteyin.

Öğrencilere ve grup arkadaşlarına taslak öyküleriyle ilgili geribildirim vermek için yazı grupları oluşturmalarını ve Akran Düzeltmesi ni kullanmalarını sağlayın. Daha sonra öğrencilerden mini-derslerden, akran ve öğretmen geribildirimlerinden ve proje denetim tablolarından öğrendiklerini kullanarak öykülerini gözden geçirmelerini isteyin.

Gizemin Yayınlanması ve Paylaşılması
Yayınladıktan sonra, öğrencilerin birbirlerinin öykülerini okumalarını sağlayın. Öğrencilerden yazarın Temel Soru ve Ünite Soruları’nda sorduklarına yanıt vermelerini isteyin:

• Öykünün hangi parçası en merak uyandırıcı kısmıdır? Nedenlerini söyleyin ve belirli örnekler gösterin.
• Öykü yanıtı bulmanızı nasıl sağladı? Ya da sağlamadıysa yazar bunun için ne yapmalıydı?

Öğrencilerin öykülerini yayınlamak için sınıfın Web sayfasına gönderin ve okuldaki diğer sınıflarla da paylaşın.

Gizemli Kısa Öykü Denetim Tablosu nu kullanarak öğencilerin çalışmalarını değerlendirin ve düşüncelerinizi onlarla paylaşın. Üniteyi bitirmek için öğrencilerin günlüklerindeki bireysel yansıtma larını tamamlamalarını sağlayın.

Önceden Gerekli Beceriler

• Temel kelime işlemci ve masaüstü yayıncılık becerileri
• Ana tema, kurgu ve karakterler gibi ana edebi ögeleri temel kavrama becerisi

Farklılaştırılmış Öğretim

Farklı öğrenciler için içerik, süreç, ürün ve öğrenme çevresine ilişkin değişiklikleri açıklayın:

Kaynak Öğrenci

• Romanı anlamayı kolaylaştırmak için kısa öykü okuyun.
• Kısa öykü oluşturmak için bireysel çalışmak yerine çiftler halinde çalışın.
• Öykü oluşturmada ve öğrencilerin çalışmalarını düzeltmede yardımcı olması için Microsoft Word’ün imla ve yazım özelliklerini kullanın.

Yetenekli Öğrenci

• Öğrencileri daha zor bir gizemli romanla ilgili çalışmaya davet edin.

İngilizce Öğrencisi

• Öğrencilerin kendi dillerinde çalışmalarını tamamlamalrına izin verin ve daha sonar İngilizce’ye çevirmelerini sağlayın.
• Yeterliği daha fazla iki dil bilen bir öğrencinin İngilizce öğrencisine yardım etmesini sağlayın.
• Yazarın yazma sürecine rehberlik etmek için bir şablon oluşturun.
• Proje çalışması sırasında dil sıkıntılarını aşmada ve bireysel projelerin görsel parçalarını tamamlamada öğrencileri birbirleriyle eşleştirin.
• Öğrenci çalışmalarını düzeltmede Microsoft Word’ün konuşan metin özelliğini kullanın.

Bir yazılım uygulamasında sesli metin özelliğini kullanarak öğrenci çalışmasını düzenlemeye yardımcı olabilirsiniz.

Hazırlayanlar

Bu Ünite Planı bir sınıf öğretmeni tarafından hazırlanmıştır. Daha sonra bir grup öğretmen tarafından geliştirilerek size örnek olabilecek biçime dönüştürülmüştür.