İşlemcinize BIOS'tan Hız Aşırtma

Hız aşırtma süreciniz üzerinde en fazla kontrolü istiyorsanız, bunu BIOS üzerinden yapmalısınız. Bu rehber, sisteminizi izlemek için performans karşılaştırmasından ayarları değiştirmeye kadar kılavuzluk eder.1 2 3 4

BIOS (Temel Giriş Çıkış Sistemi), anakartınızda yüklü olan ve işletim sisteminizden önce yüklenen yazılımdır. Anakartınıza takılan donanımı yapılandırmanıza olanak tanıyan bir arabirim sağlar. BIOS'unuzu, gerilimler ve frekanslar gibi ayarları değiştirmenize olanak verdiğinden ötürü, daha yüksek bir saat hızı ve potansiyel olarak daha iyi performans elde etmek üzere işlemcinize manuel olarak hız aşırtmak için kullanabilirsiniz.

Bu makalede hız aşırtmanın ne olduğu ve nasıl çalıştığı hakkında temel bir anlayışınızın olduğu varsayılmaktadır. Hız aşırtma konusunda yeniyseniz ve temelleri hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsanız, konu hakkında güncellenmek için bu hız aşırtma özetini gözden geçirin.

Ayrıca, doğru donanıma sahip olduğunuzdan emin olmalısınız.

BIOS'tan hız aşırtma yapmaya başlamadan önce, süreci basitleştiren yazılım seçeneklerini düşünmek zahmete değer. Örneğin Intel® Extreme Tuning Utility (Intel® XTU), hız aşırtmaya yeni başlayanlar için kullanımı kolay bir seçenektir. En yeni Intel® Core™ işlemcilerle çalışan, daha basit ve otomatikleştirilmiş bir seçenek de; buradan hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşabileceğiniz Intel® Performance Maximizer'dır (Intel® PM).

Buna karşılık; BIOS'tan hız aşırtma yapmak, mevcut tüm sistem performans ayarlarına en kapsamlı erişimi sunar. Sistem yapılandırmalarınıza manuel olarak ince ayar yapmak ve hız aşırtmanın her yönünü yönetebilmek istiyorsanız, hız aşırtmayı BIOS üzerinden yapmalısınız.

İşleme başlamadan önce BIOS'unuzu mevcut en son sürüme güncellediğinizden emin olun. Bu, anakart üreticisinin piyasaya sürdüğü yeni özelliklerden veya düzeltmelerden yararlanmanıza olanak tanır. BIOS'unuzu doğru şekilde nasıl güncelleyeceğinizi belirlemek için anakartınızı internette arayın veya beraberinde gelen belgelere bakın.

Her bir BIOS'un görünümü ve düzeni, anakart üreticisine bağlı olarak değişir. BIOS'a erişmek için, bilgisayarınızı açtıktan hemen sonra ve Windows yükleme ekranı görünmeden hemen önce F2 veya Delete gibi belirli bir tuşa basmanız gerekir. Özel talimatlar için anakartınızın belgelerine bakın.

Saat frekansını veya voltajı değiştirmek, ürün garantilerini geçersiz kılabilir ve stabiliteyi, güvenliği ve performansı azaltmanın yanı sıra işlemcinin ve diğer bileşenlerin kullanım ömrünü kısaltabilir.

Hız Aşırtma İçin Bilinmesi Gereken Ayarlar

BIOS, sistem genelinde donanım erişimi sağlar ve bunun sonucu olarak kapsamlı menüler içerir. BIOS'un tasarımı da anakart üreticisine bağlı olarak değişebilir, bu nedenle adlar veya menü düzenleri de farklı olabilir. Ayarlamak istediğiniz özelliğin yerini aramak için çevrimiçi kaynakları kontrol edin veya aradığınızı bulana kadar BIOS'unuzdaki seçenekleri gezin.

Hız aşırtma için en kullanışlı ayarların bir listesi:

  • İşlemci Çekirdek Oranı veya çarpanı işlemcinizin hızını belirler. İşlemcinizin toplam hızı, temel saat hızının (BCLK) bu oranla çarpılmasıyla hesaplanır. Örneğin, 100MHz'lik bir BCLK ile 45'lik bir işlemci çekirdek oranı çarpımı ile, 4.500MHz veya 4.5GHz'lik bir işlemci hızına ulaşılır. Bu ayar genellikle her çekirdek için ayrı olarak veya çekirdeklerin tümü için değiştirilebilir.
  • İşlemci Çekirdek Voltajı, işlemciye sağlanan güç miktarıdır. İşlemci Çekirdek Voltajını artırmak, işlemciniz için giriş voltajını artırır ve işlemciye daha yüksek hızlarda çalışması için gereken alanı sağlar.
  • İşlemci Önbellek/Ring Oranı işlemcinin önbellek ve bellek denetleyicisi gibi belirli bölümlerinin frekansını ayarlar.
  • İşlemci Önbellek/Ring Voltajı, işlemcinizin önbelleğinin giriş voltajını artırmak için tasarlanmıştır. Bu işlemcinizin hız aşırtmasını kararlı tutmaya yardımcı olur. Bazı platformlarda bu voltaj CPU çekirdek voltajına bağlıdır ve ayrı olarak değiştirilemez.

Sistemin Durumunu İzleme

Hız aşırtma yaparken, donanımınıza verilen güçte değişiklik yapmak çalışma sıcaklığını etkileyebileceğinden, sisteminizi dikkatlice izlemelisiniz.

BIOS, sınırlı sayıda sistem izleme seçenekleri sunar; bu nedenle Windows üzerinden çalışan bir yazılım kullanmak daha iyidir. Intel® XTU, eksiksiz bir sistem izleme araç paketi sunar; bunun dışında CPU-Z, CoreTemp, HWiNFO32 ve daha fazlası gibi başka seçenekler de vardır. Sistem izleme yazılımı hakkında buradan daha fazla bilgi edinin.

Artık yapmanız gereken ayarları anladığınıza göre, gelin sisteminizi test etmek ile başlayalım.

Birinci Adım: Temel Performansın Belirlenmesi

Hız aşırtma işleminin ilk adımı, bir kıyaslama aracıyla sisteminizin temel performansını ölçmektir. Bu, hız aşırtmadan sonraki performans ölçümlerinin kolaylıkla karşılaştırılmasına olanak tanıyacak ve iyileştirmeleri açıkça gösterecektir. Kıyaslama programını BIOS'tan çalıştıramayacağınız için, Windows üzerinden çalışan bir kıyaslama programı kullanmalısınız.

Donanımınızı karşılaştırmak için, Intel® Extreme Tuning Utility yazılımı dahil, birçok yöntem mevcuttur. Burada, hız aşırtma kapsamlı kılavuzumuzda, sizin için birkaç tane daha listeledik.

Kıyaslama puanınızı elde ettikten sonra bu puanı not edin; böylece daha sonraki puanlarla karşılaştırabilir ve yaptığınız işin sonuçlarını görebilirsiniz.

İkinci Adım: Performans Ayarlarını Yapma

İşlemci çekirdeklerinin tümünün 50 kat çarpana ayarlandığı bir örnek.

Yukarıda belirtildiği gibi, her BIOS ve donanım yapılandırması farklıdır; bu nedenle ayarlarınızın yeri değişebilir. Buna rağmen, hız aşırtma işleminin temel ilkeleri sistemden sisteme aynıdır.

Değiştirmeniz gereken ilk ayar, işlemcinin son hızını belirleyen değerlerden biri olan İşlemci Çekirdek Oranı'dır. BIOS'unuzda bu ayarı yapmanıza izin veren bölümü bulun.

Dikkat: CPU'nun çalışma ayarlarını değiştirirken, bir seferde bir ayarı değiştirmek ve ardından, başka bir ayarı değiştirmeden önce, başarılı olduğunu doğrulamak en iyi uygulamadır. Bu şekilde; herhangi bir sorun varsa buna neden olan ayarı tanımlamak ve bilinen son işlevsel ayarlara geri dönmek kolay olacaktır.

İşlemci Çekirdek Oranı'nı bulduğunuzda, ayarı bir birim yukarı çekmekle başlayın (örneğin 42'den 43'e). Ardından; değişiklikleri uygulayın, BIOS'unuzu kaydedip çıkın ve sisteminizi yeniden başlatın.

BIOS'unuzdaki herhangi bir ayar yaparken, mümkün olan en küçük artışları tercih edin. Ardından; değişiklikleri uygulayın, sisteminizi yeniden başlatın ve kıyaslama programınızı çalıştırın. Bu, yalnızca overclock işleminize fayda sağlayan ayarlamalar yapıp yapmadığınızı söylemekle kalmaz; aynı zamanda kararsız bir sistemle sonuçlanan ayarları kolayca düzeltmenize izin verir. Çoğu BIOS, ayarlarınızı Profiller olarak kaydetmenize izin verir. Kararlı bir overclock ile sonuçlanan başarılı bir ayar kombinasyonu bulduğunuzda, tekrarlanmasını kolaylaştırmak için bunları profil olarak kaydedin.

Sistem başarıyla çalışırsa, aynı kıyaslama programını daha önce olduğu gibi çalıştırın ve puanın başlangıç puanınızdan daha iyi olup olmadığını gözlemleyin. Bilgisayar, yeni İşlemci Çekirdek Oranı ayarlarınızı uyguladıktan sonra yeniden başlatılamazsa veya çökerse, BIOS'a geri dönün ve bilinen en son kararlı ayarlara dönün.

Sistemin yeniden başlatıldıktan sonra kararlı olmadığını fark ederseniz, çekirdek oranını yükseltmenin yanı sıra işlemciye verilen voltajı da değiştirmeniz gerekebilir. Bu ayar, BIOS'unuzdaki İşlemci Çekirdek Oranı ayarlarının olduğu yere yakındır ve genellikle "İşlemci voltajı" veya "İşlemci Vcore" gibi bir adlandırmaya sahip olur. Voltajın değiştirilmesi, CPU'nun daha yüksek Çekirdek Oranı hızlarında çalışması için gereken güce sahip olmasına yardımcı olabilir. Daha yüksek frekanslar, daha fazla güç gerektirir ve bu da daha yüksek voltajların gerekli olabileceği anlamına gelir.

Voltajlar ve sisteminizi nasıl etkileyebilecekleri hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilirsiniz.

İşlemci çekirdek voltajını yükseltirken, işlemciden geçen herhangi bir ek gücün sıcaklık çıkışını etkileyeceğini unutmayın. Her durumda, en düşük kararlı voltajı bulmak önemlidir; bu nedenle voltajınızı her seferde yalnızca +0,05 V arttırın. Ardından, çalışan bir ayar kombinasyonu bulana kadar uygulayın ve test edin.

BIOS üzerinden, yerleşik koruma ayarlarını da değiştirebilirsiniz. Bu ayarları yapmak hız aşırtmayı denerken faydalı olabilir; ancak yalnızca yaptığınız değişiklikten eminseniz yapın. Koruma ayarlarının olmasının bir sebebi var; onları uygun olmayan bir şekilde değiştirmek, donanımınıza zarar verebilir. Bu koruma ayarlarının ne işe yaradığı hakkında buradan daha fazla bilgi edinin.

Sisteminizin kararsız olduğunu, yani bir daha açılmadığını veya donduğunu fark ederseniz; izlemeniz gereken adımlar için sistem kararlılığını koruma hakkındaki bu bölüme göz atın.

Testten sonra, kıyaslamadan beklediğiniz sonuçları elde ettiğinizde ve sisteminizin sorunsuz bir şekilde yeniden başladığını fark ettiğinizde sonraki adıma geçin.

Üçüncü Adım: Performans Kazanımlarını Ölçme

Hız aşırtma işleminizden elde ettiğiniz performans artışlarını belirlemek için, sisteminizin temel puanını ölçmek için daha önceden kullanmış olduğunuzun kıyaslama programını kullanın. Daha sonra, sonuçları karşılaştırın. Sayı daha iyiyse, işlemcinin performansını başarılı bir şekilde artırmış oldunuz demektir. Bu noktada iki seçeneğiniz var.

  • Performans artışından memnunsanız, sistem kararlılığını sağlama aşamasına geçebilirsiniz.
  • Yaptığınız değişiklikler olumlu performans artışı sağlamadıysa, BIOS'a geri dönün ve ayarlarınızı aradığınız sonuçları alana kadar değiştirmeye devam edin.

Dördüncü Adım: Stres Testi

Kıyaslama puanı sistemin kısa bir süre içinde ölçülen performansını yansıtır. Daha uzun süreler veya daha yoğun iş yükleri için sistem kararlılığını sağlamak amacıyla, işlemcinizin yüksek frekanslarını test etmeniz önemlidir.

Çeşitli kararlılık test yazılımı seçenekleri mevcuttur. Sisteminizi kullanma niyetinizi en iyi yansıtanı seçmelisiniz. Burada örnek bir liste bulabilirsiniz.

Hız Aşırtmanızdan Sonra

BIOS üzerinden hız aşırtma yaparken yukarıdaki talimatları uyguladıysanız; sonuç, işlemcisi eskisinden daha hızlı çalışan kararlı bir sistem olacaktır. Stres testinizi yaptıysanız ve sistem kararlıysa, işiniz tamam. Tebrikler!

İşlemcinizin uygun sıcaklıklarda çalıştığından emin olmak için ayarlarınızı zaman zaman izlemek, özellikle de diğer donanımlarınızdan herhangi birini modifiye eder veya değiştirirseniz, halen mantıklıdır. Ancak en önemlisi; yeni hız aşırtmanızın ve daha hızlı bir işlemcinin sunabileceği tüm avantajların tadını çıkarmak için bol bol zaman ayırın.

Bir başka bileşenden de en iyi şekilde yararlanmaya hazırsanız, bellek hız aşırtması ile ilgili kılavuzumuza göz atın.

Ürün ve Performans Bilgileri

1

Intel® teknolojileri, donanım ile yazılım etkinleştirmesi ya da hizmet aktivasyonu gerektirebilir. Hiçbir ürün veya bileşen mutlak güvenlik sağlayamaz. Maliyet ve sonuçlar farklılık gösterebilir.

2

Saat frekansını veya voltajı değiştirmek; ürün garantilerini geçersiz kılabilir ve istikrarı, güvenliği ve performansı azaltmanın yanı sıra işlemcinin ve diğer bileşenlerin kullanım ömrünü kısaltabilir. Ayrıntılar için sistem ve bileşen üreticilerine danışın.

3

Performans kullanıma, yapılandırmaya ve diğer faktörlere göre değişir. www.Intel.com/PerformanceIndex sayfasından daha fazla bilgi edinin.

4

©Intel Corporation. Intel, Intel logosu ve diğer Intel markaları, Intel Corporation veya bağlı kuruluşlarının ticari markalarıdır. Diğer adlar ve markalar başkalarının mülkiyetinde olabilir.