Farklı iş yükleri, sistemin işlemcisini farklı şekillerde zorlar. Tipik olarak işlemciler, sözlük işlemcisi çalıştırma veya internette gezinme gibi hafif talepleri kolayca gerçekleştirebilir. Ancak oyun oynama, video düzenleme veya içerik yayını yapma gibi ağır görevler çok daha zorlayıcıdır.
Hızlandırma teknolojileri bu farklılığa hitap eder ve Intel işlemcilerinin söz konusu göreve adapte olmasına yardımcı olur. Bunu CPU'nun frekansını veya saat hızını artırarak yaparlar.
Hızlandırma davranışlarının nasıl çalıştığını konuşmadan önce anlamamız gereken iki teknik özellik vardır.
Temel frekans, sistem boştayken veya çok hafif yük altındayken CPU'nun çalıştığı frekanstır. Temel frekansında çalışan bir CPU daha az güç çeker ve daha az ısı üretir. Daha düşük frekanslarda çalışmak (sürekli tam hızda çalışmaya kıyasla) bazen işlemcinin uzun ömürlü olmasına yardımcı olabilir4.
Maksimum turbo frekans, oyun gibi talepkar bir uygulama tarafından zorlandığında CPU'nun ulaşmayı hedeflediği frekanstır. Bu, CPU'nun hız aşırtma olmadan elde edebileceği maksimum tek çekirdekli frekanstır.
Örneğin Intel® Core™ i9-11900K işlemci 3,5 GHz temel frekansa sahiptir; yani saniyede 3,5 milyar döngü tamamlamaktadır. Ancak maksimum turbo frekansı çok daha yüksektir: 5,3 GHz. (Hız aşırtmadan önce.) Sistemde yeterince güç ve ısı kapasitesi varsa (yüksek performanslı hava veya sıvı CPU soğutma sistemi) daha yoğun iş yüklerini daha iyi yönetmek için frekansta bu sıçramayı gerçekleştirebilir.
11. Nesil Intel® Core™ CPU'larda birkaç hızlandırma teknolojisi birlikte çalışır; bazıları tek çekirdek üzerine etki ederken yeni Adaptive Boost Teknolojisi gibi diğerleri ise birden fazla çekirdeği etkiler. Aşağıda bunları ayrıntılı şekilde inceleyeceğiz ancak hızlı bir referans tablosuna bakalım:
| İlgili Bilgiler | İşlevi: | Hangi 11. Nesil CPU'larda Vardır? |
|---|---|---|
| Intel® Turbo Boost 2.0 | Daha yoğun iş yüklerinde tüm çekirdek frekansını temel saat hızından belirtilen maksimum frekansa yükseltir; CPU'nun güç, akım ve sıcaklık limitlerinin altında çalıştığı durumlarda kullanılabilir. | Tüm 11. Nesil Intel® Core™ CPU'lar |
| Intel® Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0 | Tercih edilen bir veya iki çekirdeğin frekansını artırır; CPU'nun güç, akım ve sıcaklık limitlerinin altında çalıştığı durumlarda kullanılabilir. |
Intel Core i7 ve i9 masaüstü CPU'lar; Intel® Core™ i9 ve i7-11375H mobil CPU'lar |
| Intel® Thermal Velocity Boost | Fırsata göre saat frekansında 100 MHz'e kadar artış sağlar; CPU'nun sıcaklık limitleri (masaüstü için 70°C, mobil için 65°C) dahilinde olduğu ve turbo güç bütçesinin bulunduğu durumlarda kullanılabilir. | Intel® Core™ i9 masaüstü CPU'lar (i9-11900T hariç) |
| Tek Çekirdek TVB | Tercih edilen iki CPU çekirdeğinden hızlı olanını Turbo Boost Max 3.0'ın üzerindeki bir hız seviyesine yükseltir. | |
| Tüm Çekirdek TVB | Tüm çekirdekler etkin ve CPU, sıcaklık eşiğinin altında olduğunda ultra yüksek hızlar sağlar. |
|
| Intel® Adaptive Boost Teknolojisi | Akım, güç ve ısı kapasitesi müsait olduğunda tüm çekirdeklerin turbo frekansını fırsata göre artırır. 100°C'nin altındaki sıcaklık limitinde çalışır. | Yalnızca Intel® Core™ i9-11900K ve KF |
Turbo Boost 2.0 Nedir?
Bu grafik, i5-11600K işlemcinin tüm çekirdeklerinde Turbo Boost 2.0 tarafından sağlanan frekans artışını göstermektedir.
Intel® Turbo Boost Teknolojisi 2.0, 2011 yılından bu yana piyasaya sürülen birçok Intel Core i5, i7 ve i9 CPU'da bulunduğundan daha önceden duymuş olabileceğiniz bir hızlandırma teknolojisidir.
Bunu, daha önce açıklanan hızlandırma davranışının temel versiyonu olarak düşünebilirsiniz. CPU'nuzun hafif görevler sırasında daha düşük bir temel frekansta çalışmasını sağlayan ve daha sonra pik iş yükleri için daha yüksek frekanslara yükselten, güç tüketimi bakımından verimli bir teknolojidir.
Turbo Boost 2.0 tüm çekirdekleri hızlandırır. Hız artışının devreye girmeden önce CPU'nun güç, akım ve sıcaklık limitleri dahilinde çalışması gerektiği unutulmamalıdır.
Turbo Boost 3.0 Nedir?
Bu grafik, i7-11700K işlemcide bir veya iki "tercih edilen çekirdek" için Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0 tarafından sağlanan artışı göstermektedir.
Üretim farklılıkları nedeniyle işlemci çekirdekleri, maksimum potansiyel frekans bakımından değişiklik gösterir. Intel® Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0 CPU'nuzda "tercih edilen çekirdek" olarak bilinen en fazla bir veya iki çekirdeği belirler. Ardından bu çekirdekleri (veya çekirdeği) hızlandırmak için bir frekans uygular ve kritik iş yüklerini bu çekirdeklere yönlendirir.
Intel® Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0, Turbo Boost 2.0'ın yerine geçmez. Tercih edilen çekirdeğe veya çekirdeklere ekstra bir hız artışı sağlayan başka bir teknolojidir. Bu da az iş parçacıklı uygulamalarda performans avantajı sağlamaya yardımcı olur.
Bunun aksine çoklu iş parçacıklı uygulamalar paralel olarak daha fazla iş yürütür ve daha fazla çekirdeğe ve hyper-threading gibi özelliklere ölçeklendirilir. Diğer 11. Nesil hızlandırma teknolojileri son derece paralelleştirilmiş programlara fayda sağlayan, tüm çekirdekleri hızlandıran özelliklerdir.
Oyunlar ve birçok yaygın uygulama[f:Bkz. iş yükleri ve yapılandırmalar için destek. yüksek frekanslı çekirdeklerden performans alır ve Intel® Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0'dan faydalanır. Hem 11. Nesil Intel® Core™ i9 hem de 4,9 GHz'e kadar maksimum turbo frekans özelliğine sahip Intel® Core™ i7-11700 gibi 11. Nesil i7 işlemcilerde bulunur.
Diğer hızlandırma teknolojilerinde olduğu gibi Intel® Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0'ın devreye girebilmesi için CPU'nuzun güç, akım ve sıcaklık limitlerinin altında çalışması gerekir.
Thermal Velocity Boost Nedir?
Bu grafik, i9-11900K işlemcinin ilk iki çekirdeğindeki Thermal Velocity Boost etkisini göstermektedir.
2018 tanıtılan Intel® Thermal Velocity Boost (TVB), termal kapasite ve turbo güç bütçesi mevcut olduğunda ekstra CPU performansını ortaya çıkaran bir teknolojidir. 11. Nesil Intel® Core™ CPU'ların daha yüksek Turbo Maks. Frekanslara ulaşmasını sağlayan teknolojiler dizisinin bir diğer yapı taşıdır.
11. Nesil Intel® Core™ masaüstü CPU'lar için TVB, işlemci 70°C'nin altındaki sıcaklıklarda olduğunda, saat hızını 100 MHz kadar artırır. Mobil CPU'lar için limit 65°C'dir. Cryo Cooler gibi yüksek performanslı hava veya sıvı soğutma sistemleri sisteminizin eşik değerin altında kalmasına yardımcı olur.
TVB, CPU kullanımında ani artışlara sebep olan programlardaki iş yüklerini yönetmek için idealdir. Sisteminize yük artışı karşısında geçici bir performans artışı sağlayarak normalde fark edeceğiniz yavaşlamayı ortadan kaldırır.
Yapılan göreve bağlı olarak TVB, tek çekirdeğin veya tüm çekirdeklerin frekansını artırabilir.
Tek Çekirdekli TVB, CPU'nuzun en hızlı çekirdeğini etkiler. Tercih edilen çekirdeğin/çekirdeklerin Intel® Turbo Boost Max Teknolojisi 3.0'dan aldığı performans sıçramasının üzerine ek bir artış olarak çalışır.
Tüm Çekirdek TVB her çekirdeği geliştirir; böylece standart hızlandırma davranışın üzerine 100 MHz'e kadar bir frekans artışı ekler.
Adaptive Boost Teknolojisi Nedir?
Bu grafik, Adaptive Boost Teknolojisinin i9-11900K işlemcinin 3-8 arası çekirdeğine sağladığı artışı göstermektedir.
11. Nesil Intel® Core™ CPU'lar için yeni olan Intel® Adaptive Boost Teknolojisi, tüm çekirdeklerin turbo frekansını fırsata göre önceki Turbo Boost saat hızlarının ötesine artırır. Intel® Core™ i9-11900K ve Intel® Core™ i9-11900KF CPU'lara özel olan bu teknoloji, 3-8. çekirdekleri etkiler.
Adaptive Boost teknolojisinin avantajları, birçok modern oyunun yer aldığı bir kategori olan, birden fazla çekirdeğe ölçeklenen çoklu iş parçacıklı programlarda görülebilir. Ayrıca aynı anda oyun oynayıp yayın yaptığınız ve Discord programını çalıştırdığınız zamanlar gibi çoklu görev çalıştırmalarda da yardımcı olabilir.
Intel® Adaptive Boost Teknolojisi, CPU'nun ICCMax limitinin (maksimum akım) ve 100°C sıcaklık limitinin altında olduğu durumlarda devreye girer. Bu da Thermal Velocity Boost eşiği olan 70°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda bile aktif kalabileceği anlamına gelir.
Adaptive Boost'un frekans kazanımı ve süresi; farklı iş yüklerine, soğutma çözümlerine ve işlemci özelliklerine göre farklılık gösterir.
Intel® Core™ i9 CPU'nun Adaptive Boost Teknolojisinin Ötesindeki Özelliklerini Keşfedin
CPU'mu Başka Hangi Hızlandırma Teknolojileri Etkiler?
Yukarıda ayrıntılarıyla açıklanan teknolojiler CPU'nuzun frekansını etkileyen ana hızlandırıcılardır. Ancak başka teknolojiler de belirli uygulamalarda CPU'nuzun davranışını optimize etmeye yardımcı olur.
Intel® Deep Learning Boost karmaşık yapay zeka iş yükleri için tasarlanmıştır: Yapay zeka çıkarımını ve veri setlerinden öğrenme sürecini hızlandırır. Bu da görüntü sınıflandırması, çeviri, konuşma algılama ve diğer görevlere yardımcı olur. Günlük kullanıcılar için bazı yapay zeka destekli görevleri hızlandırabilir; örneğin, resim albümünü konu ve konuma göre otomatik olarak sıralayan bir program kullanmak gibi.
Intel® Speed Shift Teknolojisi, hız aşırtma uygularken BIOS içerisindeki UEFI seçeneklerini incelediğiniz sırada karşılaşabileceğiniz bir terimdir. 2015 yılında tanıtılan bu özellik CPU'nuza frekans üzerinde daha hassas bir kontrol imkanı sunarak maksimum saat hızına daha hızlı sıçramasına olanak tanır. Bu da sisteminizin yanıt hızını ve verimliliğini artırır; dolayısıyla Speed Shift seçeneğini etkin olarak bırakmanız önerilir.
Turbo Boost Nasıl Kullanılır?
Turbo Boost Max 3.0 ve Adaptive Boost Teknolojisi gibi teknolojilerin sağladığı performans kazanımlarını deneyimlemek için tek ihtiyacınız olan uyumlu bir CPU'dur. Çoğu hızlandırma teknolojisi için yapılandırma gerekmez; ancak yeni Adaptive Boost teknolojisinin BIOS ayarlarından etkinleştirilmesi gerekir.
11. Nesil Intel® Core™ CPU'ların en iyisi olan Intel® Core™ i9-11900K, yukarıda belirtilen hızlandırma teknolojilerinin tümünü içerir. Turbo Boost Max 3.0 ve Thermal Velocity Boost sayesinde, CPU'nun en hızlı çekirdeği/çekirdekleri 5,3 GHz'e varan hızlara ulaşabilir ve hafif iş parçacıklı oyunlarda performansı artırabilir. Çoklu iş parçacıklı uygulamalar ise tüm çekirdek turbo frekansı 5,1 GHz'e kadar çıkarabilen TVB ve Adaptive Boost teknolojilerinden faydalanır.
Alternatif olarak Intel® Core™ i7-11700K, gelişmiş bir soğutma çözümü satın almayı düşünmeyen kullanıcılar için harika bir seçenektir. Thermal Velocity Boost ve Adaptive Boost teknolojileri yoktur ancak 5,0 GHz'e kadar hızlara sahiptir ve maksimum frekansına katkıda bulunan Turbo Boost Max 3.0 bulunur.