Bellek Hız Aşırtma Nasıl Yapılır

Bellek hız aşırtma, daha yüksek bellek hızları ve daha iyi bilgisayar performansı sağlayabilir. Bunu şu şekilde yapabilirsiniz.1 2 3 4

Hız aşırtma genellikle bir CPU veya GPU bağlamında düşünülür; ancak daha yüksek hızlara ulaşmak için RAM (rastgele erişim bellek) hız aşırtma da yapabilirsiniz.

MHz cinsinden ölçülen bellek hızı, veri aktarım hızını ifade eder. Veri aktarım hızı ne kadar yüksek olursa RAM performansı o kadar iyi olur. Bellek hız aşırtma, modüllerin kutudan çıktıklarından daha yüksek hızlarda çalışmasını sağlamak için zamanlama ve voltaj gibi belirli parametrelerin değiştirilmesini içerir.

Saat frekansını veya voltajı değiştirmek, ürün garantilerini geçersiz kılabilir ve stabiliteyi, güvenliği ve performansı azaltmanın yanı sıra işlemcinin ve diğer bileşenlerin kullanım ömrünü kısaltabilir.

Bellek Hız Aşırtma Nasıl Çalışır?

Bir bilgisayarın belleği işlemci tarafından kullanılan veriyi depolar. Herhangi bir darboğazda olduğu gibi işlemci bellekten ihtiyaç duyduğu bilgileri ne kadar uzun süre beklerse, operasyon verimi o kadar düşer. Daha yüksek hızlı bellek, işlemciye daha hızlı veri sağlayabilir ve bilgisayarınızın performansını artırabilir.

Bellek performansı öncelikle çalışma frekansına ve genellikle “zamanlamalar” olarak adlandırılan gecikme özelliklerine bağlıdır.

Daha yüksek frekanslı bellek veri aktarımını daha hızlı gerçekleştirir. Zamanlama açısından bakılırsa daha düşük zamanlama daha iyidir. Bunun nedeni, her zamanlamanın belirli bir gecikmeye veya işlemler arasındaki süreye karşılık gelmesidir. İşlemler arasında daha az süre olması daha iyidir.

Frekans ve Zamanlamalar

İdeal bir dünyada bellek frekansları yüksek, zamanlamaları düşük olacaktır. Belleğin genel performansını belirlemek için ikisi birlikte düşünülmelidir.

Birini yükseltmek veya diğerini düşürmek için genellikle ödün verilmesi gerekir. Basitçe söylemek gerekirse, bir bellek modülü yüksek bir frekansta çalışırken, belleği kararlı tutmak daha zordur. Yüksek hızlarda kararlılık zorluklarını dengelemek için bellek zamanlamaları genellikle artar. Bu, işlemler arasındaki süreyi (gecikme süresini) artırır ve aktarımın kararlı kalmasına yardımcı olur. Artan gecikme performansı düşürecek ve frekans artışının boyutuna bağlı olarak daha yüksek frekans kazançlarını potansiyel olarak ortadan kaldıracaktır.

Bellek modülü üreticileri bunu bilir ve bellek için her yongayı dikkatlice seçer, test eder ve mümkün olan en yüksek performansa ulaşan bellek modüllerini eşleştirir. Bu ek nitelik ve çaba genellikle daha yüksek bir fiyatla sonuçlanır, bu nedenle düşük gecikmeli, yüksek hızlı bellek daha pahalı olur.

Her ikisi de önemlidir; ancak genel olarak, ortalama bir kullanıcı için performans etkisi söz konusu olduğunda daha yüksek frekans zamanlamalardan daha ağır basar.

Aşağıda, frekans ve zamanlama özelliklerini gösteren bir bellek etiketi örneği verilmiştir. Bu, 3.200 MHz frekansında çalışan bir DDR4 modülüdür. Sayı dizisi, bu durumda 14-14-14-34, belleğin fabrika zamanlamalarına karşılık gelmektedir.

Temel Değer Oluşturma

Bellek de dahil olmak üzere herhangi bir donanıma hız aşırtma yaptığınızda, herhangi bir ayarı değiştirmeden önce temel bir performans düzeyi oluşturmanız önemlidir. Bu, çabalarınızın sonuçlarını net bir şekilde görmenize ve farkı stok performansıyla karşılaştırmanıza olanak sağlar.

Herhangi bir hız aşırtma yapmadan önce bu temel değeri oluşturmak için bir test yardımcı programı çalıştırın. Bunu yapmanızı sağlayacak memtest86 + (önyükleme diski gerektirir), Aida64, MaxxMEM2 veya Performance Test yazılımı gibi çeşitli programlar vardır. Seçtiğiniz test çalıştırdıktan sonra daha sonra karşılaştırmak için sonuçlarınızı takip ettiğinizden emin olun.

Şimdi hız aşırtmaya başlama zamanı. Yeni başlayan, orta veya gelişmiş bir hız aşırtmacı olmanıza bağlı olarak bellek hız aşırtmanın üç farklı tekniğinin üzerinden geçeceğiz.

Yeni Başlayan Kullanıcılar: Intel® XMP

Bellek hız aşırtma konusunda yeniyseniz, Intel® Extreme Memory Profile (Intel® XMP) teknolojisinin, ayrıntılara çok fazla dalmak zorunda kalmadan ultra hızlara ulaşmanın harika bir yolu olduğunu görebilirsiniz. Intel® XMP uyumlu bellek modülleri önceden belirlenmiş en iyi ayarlara sahiptir ve birçok anakart ayarları algılayabilir ve frekansları, zamanlamaları, voltajları manuel olarak değiştirmek zorunda kalmadan otomatik olarak uygulayabilir.

Intel® XMP ayarlarını bulmak için bilgisayarınızın BIOS'una girmeniz gerekir.

Intel® XMP ayarı genellikle farklı düzeylerde hız aşırtma performansı sağlayan birden fazla profil arasında geçiş yapma olanağı sunar. Bu, anakart ve bellek üreticisine bağlı olarak değişebilir; ancak genellikle biri daha kararlı bir hız aşırtma sağlarken, diğeri performans hedefleri açısından daha iddialı olabilir. Sizin için mantıklı olanı seçin ve bunu daha sonra değiştirebileceğinizi unutmayın.

Kullanmak istediğiniz profili seçin, ayarlarınızı kaydedin ve uygulayın ve ardından bilgisayarınızı yeniden başlatın.

Intel® XMP, bellek modülü üreticisinin önerilerine göre modülleriniz için doğru ayarları uygulayarak belleğe hız aşırtmayı basitleştirir.

Yukarıdaki ekran görüntüsünde bellek modüllerimiz için kullanılan ayarları göreceksiniz:

  • Bellek frekansını 3.200 MHz'e ayarlayın.
  • Zamanlamaları 14-(14)-14-34 olarak ayarlayın.
  • Bellek voltajını 1,35 V'a ayarlayın.

Değişikliklerinizi uygulayıp yeniden başlattıktan sonra ilk karşılaştırma puanınızı almak için kullandığınız yazılımı yeniden kontrol edin ve tekrar çalıştırın. Aşağıdaki örneklerde ücretsiz deneme sürümü sunan Aida64'ü kullandık.

Stok: 60 ns (nanosaniye) gecikme ile 32 ve 33 GB/sn arasında puan alıyoruz.

Intel® XMP etkinken 46 ila 48 GB/sn arasında puan alıyoruz. Gecikme süresi tam 47 ns'ye düştü.

Orta Seviye Kullanıcılar: Gelişmiş Bellek Profilleri

Intel® XMP basit kullanım ve üreticinin spesifikasyonlarına göre en optimum performans sağlasa da, bazı kullanıcıların isteyebileceği esneklik ve özelleştirme düzeyini sağlamayabilir.

Bu değişiklikleri kendiniz yapmak istiyorsanız bazı anakartlar bellek ayarlarınızı değiştirmek için araçlara erişim sağlar. (Anakartların hepsi bu gelişmiş bellek profillerini sunmaz; genellikle hız aşırtma meraklıları için tasarlanmış üst düzey anakartlarda bulunur.) Bu, Intel® XMP'nin sunduğundan daha ayrıntılı denetim isteyen; ancak her bir ayarın manuel olarak ayarlanması ayrıntısıyla ilgilenmek istemeyen kullanıcılar için idealdir.

Bu işleme başlamak için BIOS'unuza erişin.

BIOS'unuzdayken bellek profillerinizi değiştirmenize izin veren bölümü bulana kadar menülerde gezinin. Bu seçenekleri bulmakta sorun yaşıyorsanız daha fazla bilgi için anakartınızın belgelerine bakın.

Bu bölümü bulduktan sonra çeşitli frekans, zamanlama ve bellek voltajı kombinasyonları arasından seçim yapabileceğiniz bir menüye erişiminiz olacaktır. Deneme ve yanılma genellikle buradaki en iyi yoldur; donanım yapılandırmanız için en uygun olanı bulana kadar farklı seçenekleri test edin.

Örneğimizde birkaç seçeneği denedik ve nihayet 3.400 MHz profilini kullandık. Bu, 3.200 MHz Intel® XMP profili üzerinde 200 MHz kazanç sağlar ve 2.666 MHz stok frekansından 734 MHz daha yüksektir. Bu profil de daha sıkı zamanlamalarla gelir ve bu da bellek performansımızı genel olarak artırır.

Şimdi 45 ns gecikme ile 50 ila 53 GB/sn arasında ölçüm yapıyoruz.

Örneğimizin sınırlaması, dört adet 8 GB modül kullanmamızdır. Daha yüksek hız aşırtma performansına ulaşmanın bir yolu, bellek yuvalarındaki yük arttıkça birçok anakart daha yüksek hızları korumakta zorlandığından kurulu modül sayımızı ikiye düşürmek olacaktır.

Diğer hız aşırtma bellek yöntemlerinde olduğu gibi, sonuçları karşılaştırmak ve sistemin kararlı olmasını sağlamak için yaptığınız her değişiklikten sonra sisteminizi yeniden başlatmak ve bir test yürütmek istersiniz.

Gelişmiş Kullanıcılar: Manuel Bellek Hız Aşırtma

Gelişmiş hız aşırtmacılar Intel® XMP ve Gelişmiş Bellek Profillerinin ötesinde daha detaylı kontrol istiyor olabilir. Öyleyse, değişiklikleri manuel olarak yapmak en iyi yol olabilir. Bunun zaman alabileceği aklınızda bulunsun. Deneyimli bellek hız aşırtmacılar için bile performansta küçük bir artış için saatler harcamak nadir değildir. Bununla birlikte, bu yöntem hız aşırtma üzerinde bazı kullanıcılar için ideal olan en hassas kontrolü sağlar

Manuel bellek hız aşırtma arkasındaki temel prensip oldukça basittir ve bir işlemci hız aşırtmaya benzer. Daha yüksek hızlarla sonuçlanan bir kombinasyon bulmak için BIOS'tan bellek zamanlamaları gibi ayarları dikkatlice yapmayı, işlemin başarılı olup olmadığını test etmeyi ve ardından en sıkı zamanlamalar ile maksimum kararlı frekansın ideal dengesini elde edene kadar tekrar denemeyi içerir.

Donanımınız için doğru dengeyi bulmak amacıyla bellek frekanslarını, voltajı ve zamanlamaları ayarlarken aşağıdakileri aklınızda bulundurmak isteyeceksiniz:

  • Daha yüksek frekans kararlılığı için süreleri artırmak (esnetmek) isteyeceksiniz. Bunun için voltajı artırmak da gerekebilir.
  • Mevcut frekans kararlı olduğunda performansı artırmak için süreleri azaltmanız (daraltmanız) gerekir.
  • Süreleri daha daraltacaksanız metodik olarak ilerlediğinizden emin olun. Çoğu anakartta BIOS aracılığıyla değiştirilebilen çok çeşitli zamanlamalar vardır.
  • Birçok BIOS yardımcı programı varsayılan zamanlamaları görüntüler. Örneğin belleğiniz 15-15-36 kullanıyorsa ilk adım olarak 14-14-34 ayarını yapmayı deneyebilirsiniz.
  • Bellek zamanlamalarını denedikten sonra bellek giriş voltajını değiştirmeniz gerekebilir. İşlemcinin hız aşırtılmasında olduğu gibi, bir bileşenin giriş voltajını artırmak daha yüksek enerji tüketimi ve daha fazla ısı çıkışı ile sonuçlanacaktır.
  • Bellek voltajı, hız aşırtma kararlılığında önemli bir bileşendir. Standart bir bellek hız aşırtma kullanım durumunda en fazla 1,5 V değerini göz önünde bulundurun; ancak mümkün olduğunda daha düşük bir değer hedefleyin. Voltaj değişikliklerinde ölçülü olun ve test ederken değeri mümkün olduğunca düşük tutun.
  • Bazı anakartlar yüksek bellek voltajlarını desteklemez ve bu nedenle voltajı çok yükseğe çıkardığınızda çalışmaz. Daha düşük bir voltaj deneyin.
  • Bellek hız aşırtmada genellikle değerleri yükseltmenin ek performans kazançları sağlamayacağı bir tavan değer vardır. Bir kez belirli bir frekans elde edildiğinde daha fazla artış daha iyi performans vermeyebilir; çünkü anakart sistemi kararlı tutmak için zamanlamaları otomatik olarak ayarlar. Ayarlamaya devam ettikten sonra ek performans elde edemediğinizi fark ederseniz donanımınızla uyumlu olan sınırlara ulaşmış olabilirsiniz.
  • Donanımınız için doğru frekans, voltaj ve zamanlama kombinasyonunu bulana kadar oldukça fazla deneme yapmanız gerekebilir.
  • Herhangi bir ayarda küçük, artımlı değişiklikler yapın ve her deneme arasında kararlılık testi yapın.

Ayarları başarılı olabileceğini düşündüğünüz bir kombinasyon halinde değiştirdiğinizde, Windows'u yeniden başlatın ve kararlılık ve performans kazanımlarını doğrulamak için bir test programı yürütün. Daha iyi performans için denemeye devam etmek istiyorsanız BIOS'a geri dönün ve test işlemine devam edin.

Daha iyi performans için denemeye devam etseniz bile, başarılı bir önyükleme ve hız aşırtma ile sonuçlanan bir kombinasyon bulduğunuzda ayarlarınızı kaydedin. Denemelerinizin çoğunun başarılı olmaması ve yaptığınız değişikliklerin başarısız bir denemeden sonra kaybolması mümkündür. Mümkün olduğunca sık kaydetmek size zaman kazandıracak ve her yeni denemede baştan başlamak zorunda kalmayacaksınız.

Sistem Kararlılığı

Yeni ayarlar uygulandıktan sonra sisteminiz başlamazsa:

  1. Daha yüksek frekanslara ulaşmak için bellek voltajını ve IMC voltajını hafifçe artırmayı deneyin. Voltajları daha da artırırken dikkatli olun. Bunu küçük artışlarla yapın ve anakartınızın verdiği uyarılara dikkat edin.
  2. Frekansı daha düşük bir seviyeye indirin ve tekrar deneyin.
  3. Zamanlamalarınızı değiştirin. Bazı frekans ve zamanlama kombinasyonları çalışmayacaktır. Bunu öğrenmenin tek yolu başarılı olana kadar teste devam etmektir.

Belleğinizden En İyi Şekilde Yararlanmak

Bellek hız aşırtma, donanımınızdan daha iyi yararlanmanın nispeten basit bir yoludur ve sistem performansı üzerinde ciddi bir etkisi olabilir. Yukarıdaki adımları takip etmek, belleğinizden mümkün olan en yüksek hızları sağlamanıza ve yapınızdan en iyi şekilde yararlanmanıza yardımcı olacaktır.

Bellek hakkında daha fazla bilgiyi buradan edinebilir veya işlemcinizden en iyi şekilde nasıl yararlanacağınızı öğrenmek için işlemci hız aşırtma kılavuzumuza göz atabilirsiniz.

Ürün ve Performans Bilgileri

1

Intel® teknolojileri, donanım ile yazılım etkinleştirmesi ya da hizmet aktivasyonu gerektirebilir. Hiçbir ürün veya bileşen mutlak güvenlik sağlayamaz. Maliyet ve sonuçlar farklılık gösterebilir.

2

Saat frekansını veya voltajı değiştirmek; ürün garantilerini geçersiz kılabilir ve istikrarı, güvenliği ve performansı azaltmanın yanı sıra işlemcinin ve diğer bileşenlerin kullanım ömrünü kısaltabilir. Ayrıntılar için sistem ve bileşen üreticilerine danışın.

3

Performans kullanıma, yapılandırmaya ve diğer faktörlere göre değişir. www.Intel.com/PerformanceIndex sayfasından daha fazla bilgi edinin.

4

©Intel Corporation. Intel, Intel logosu ve diğer Intel markaları, Intel Corporation veya bağlı kuruluşlarının ticari markalarıdır. Diğer adlar ve markalar başkalarının mülkiyetinde olabilir.