Küçük Form Faktörüne Sahip Bilgisayar Nasıl Seçilir?

Küçük form faktörüne (SFF) sahip bir bilgisayarda oyun oynamak ihtiyaçlarınızdan ödün vermek veya taşınabilirlik adına performansı feda etmek anlamına gelmez. Zevkinize uygun doğru SFF bilgisayarı nasıl seçeceğiniz hakkında daha fazla bilgi edinin.1 2

Küçük form faktörlü oyun bilgisayarları (SFF) veya mini oyun bilgisayarları daha az yer kaplamak üzere tasarlanmış bilgisayarlardır. Yaratıcı bilgisayar tutkunları ve üreticiler bu form faktörünün sınırlarını zorlamaya devam ettikçe küçük bilgisayarların popülerliği ve erişilebilirliği de artıyor.

Bu mini oyun bilgisayarlarının boyutu gideceğiniz bir sonraki LAN partisi için daha iyi taşınabilirlik ve geleneksel bir masaüstü kasanın uygun olmayacağı alanlarda daha esnek yerleşim gibi önemli avantajlar sağlar. Ancak eskiden SFF'ler ile çalışmak daha küçük bir profil elde etmek için oyun performansından veya işlevsellikten ödün vermek anlamına geliyordu. Geçtiğimiz birkaç yıl içerisinde bu durum değişti. Artık tam donanımlı bir bilgisayar oyun deneyimi daha küçük bir pakette erişilebilir durumda.

Ne “Küçük Form Faktörü” olarak Nitelendirilir

Bir bilgisayarı küçük form faktörlü yapan şey tam olarak nedir?

Evrensel olarak kabul edilen bir tanımlama yoktur ancak kasa ölçümleriyle ilişkilendirilmiş bazı sıkı olmayan kurallar mevcuttur. Bilgisayar kasalarının iç düzeni ve boyutunu tartışırken hacim genellikle önemlidir ve litre cinsinden ölçülür. Standart boyutta bir ATX masaüstü kule tipi kasa genellikle 40-45 litre civarındadır. Karşılaştıracak olursak SFF için genel ölçü bunun yaklaşık olarak yarısıdır, 25 litre veya daha azdır.

SFF'yi nasıl tanımladığınızdan bağımsız olarak bu eşsiz form faktörünü kullanmak için önemli ölçüde bilgi mevcuttur. İşte sisteminizi planlarken dikkat etmeniz gereken noktalar.

Önceden Oluşturulmuş SFF Bilgisayar Nasıl Seçilir

SFF oyun bilgisayarlarıyla ilgileniyor ama kendi bilgisayarınızı toplamak istemiyor olabilirsiniz. Neyse ki önceden oluşturulmuş SFF bilgisayarlar söz konusu olduğunda, çeşitli şekil, boyut ve özelliklere sahip birçok seçenek mevcuttur.

  • Intel® NUC serisine bakın . Özel bir anakart yapılandırması nedeniyle bu minik bilgisayarlar en küçük Mini-ITX sisteminden bile daha küçüktür ve çeşitli modelleri bulunur. Intel® NUC bilgisayarınızı kendiniz yapılandırmak istiyorsanız kit satın alarak kendi depolama ve belleğinizi takabilir ve bu ultra taşınabilir form faktörünün esnekliğinden yararlanabilirsiniz.
  • Önceden oluşturulmuş SFF'leri hafife almayın. Daha küçük bir kasada güçlü bir masaüstü oyun deneyimi istiyorsanız 10. Nesil Intel® işlemciler ve NVIDIA GeForce RTX GPU'lar gibi en üst düzey oyun donanımıyla yapılandırılmış çeşitli önceden oluşturulmuş SFF bilgisayar seçenekleri mevcuttur.
  • Markaya göre alışveriş yapmayı düşünün. Bilgisayar oyunu piyasasındaki büyük markalardan bazıları önceden oluşturulmuş SFF oyun bilgisayarları sunmaktadır. Kullanıma hazır küçük bir oyun bilgisayarı satın almak istiyorsanız tek yapmanız gereken favori markanızın sunduğu ürünleri aramak ve seçim yapmak.

Kendi SFF Bilgisayarınızı Nasıl Oluşturursunuz

Kendi SFF oyun bilgisayarınızı toplamak istiyorsanız günümüzde hiç olmadığı kadar fazla seçenek mevcuttur. 25 litrenin altındaki birçok sistem artık iki kattan daha fazla hacim kaplayan standart bir kasayla aynı bileşenleri kullanmaktadır.

Yine de SFF bir bilgisayar toplamak standart bir ATX kasayla çalışmaya kıyasla farklı bir dizi zorluğu beraberinde getirir. Oyun bilgisayarı toplamanın temelleri tam boyutlu oyun bilgisayarları ve SFF bilgisayarlar arasında büyük ölçüde aynı olsa da daha kısıtlı çalışma alanı; bileşen seçimi, montaj, soğutma ve kablo yönetimi gibi adımları daha karmaşık hale getirebilir.

Süreci basitleştirmek için her bileşeni ayrı olarak ele alacağız ve kendi mini oyun bilgisayarınızı toplarken dikkat etmeniz gereken etkenlerden bahsedeceğiz.

SFF Bilgisayar Bileşenler ve Donanımı

Çalışacağınız alanı belirleyeceği için işe kasanızla başlamak isteyebilirsiniz.

  • CPU soğutucu ve GPU'ya daha fazla dikkat verin. Seçtiğiniz veya satın aldığınız bileşenler varsa seçeceğiniz kasanın bu bileşenlerle uyumlu olduğundan emin olun. Henüz donanımınızı satın almadıysanız her bileşenin uzunluk, genişlik ve yüksekliğine uygun bir kasa seçtiğinizden emin olun. CPU soğutucu ve GPU'nun en çok dikkati gerektirir.
  • Kasa estetiğini de ihmal etmeyin. Performans ve litre değerinin dışında bilgisayarınızın nasıl görünmesini istiyorsunuz? Daha küçük, geleneksel kasalar gibi dikey bilgisayarların yanı sıra dikey veya yatay kullanılabilecek kasalar da mevcuttur. Ayakkabı kutusu şeklinde kasaların yanında, Cryrog Taku* gibi sehpa tarzı alışılmadık tasarımlar da bulunur. Bileşenlerinizi çalışırken görmek için bir pencereniz olmasını istiyor musunuz? Peki küçük bilgisayarınızı kolaylıkla taşımak için bir taşıma koluna ne dersiniz?
  • Çevrimiçi kaynaklardan yararlanın. Belirli kasa alanı ve uyumluluk soruları söz konusu olduğunda forumlar, mesaj panoları ve çevrimiçi SFF topluluklarında yanıt arayabilirsiniz. Sorunuzu bir başkasının daha önce sormuş olması ihtimali oldukça yüksektir.

Anakart

Kasanızı seçtikten sonra anakartı nasıl seçeceğiniz konusunda daha iyi bir fikriniz olabilir, çünkü kasanızın boyutu anakart seçeneklerinizi büyük ölçüde etkileyecektir.

  • Daha küçük bir anakart kullanmayı düşünün. Tam boyutlu anakartları destekleyen SFF kasalar mevcut olsa da çalışacağınız anakart büyük olasılıkla bir Mini-ITX veya daha fazla esneklik istiyorsanız biraz daha büyük bir microATX olacaktır.
  • Sizin için doğru olan anakart yapılandırmasını seçin. Anakartlar çeşitli yapılandırmalara sahiptir. Çoğu daha küçük yüzey alanına rağmen özelliklerden ödün vermez ve üst düzey bir oyun sistemi için ihtiyacınız olan her şeyi sunar.
  • Yaratıcı olmaktan korkmayın. Yalnızca tek bir PCIe yuvası erişimi gibi karşılaşacağınız bir çok sınırlamanın üstesinden tam boyutlu PCIe yuvası cihazlarına M.2 alternatifleri bulmak, daha yüksek kapasiteli RAM modülleri takmak veya daha çeşitli konumlandırma sağlamak için PCIe uzatma kartları kullanmak gibi yaratıcı donanım yapılandırmaları ile gelinebilir.

Yine de kesin yapılandırmanız önemli ölçüde seçtiğiniz kasaya bağlı olacaktır fakat diğer kişilerin kasanızla birlikte kullandığı anakartları görmek faydalı bir başlangıç noktası olabilir.

GPU

GPU'lar SFF sistemlerine yönelik çeşitli boyutlara sahiptir. Tek yuvalı, küçük profilli veya yarı uzunlukta yapılandırmalar dahil olmak üzere birçok GPU form faktörü seçeneği mevcuttur fakat son zamanlarda çoğu kasa tam boyutlu bileşenleri de desteklemeye başlamıştır. Artık sıra dışı boyutlarda bir GPU'yu düşünerek plan yapmak zorunda olmadığınız için bu durum SFF kasalarda seçeneklerinizi artırır.

  • Ölçümleri göz önünde bulundururken ayrıntılara dikkat edin. GPU üreticisinin sağladığı ölçülere veya kasanızın GPU boyut değerlendirmesine bakarken bu ölçülerin PCIe güç kaynağı konektörlerini veya kartı tutan parçayı hesaba katmayabileceğini unutmayın. Bu iki etken önemli miktarda yükseklik (veya GPU yönelimine göre genişlik) gereksinimi ekleyebilir, düzeninizi planlarken bu durumu hesaba katmanız gerekebilir. Özel yapılandırmanıza bağlı olacağı için bu durumu çözmek zor olabilir.
  • Alan yönetimi için çözümlere bakın. Kasanızı kullanan diğer kişilere danışmanın yanı sıra diğer bileşenlerin konumunu ele alırken GPU etrafında fazladan bir miktar alan bırakmak faydalı olabilir. Ayrıca PCIe* güç kablosu yönlendirme çözümleri veya dikey kablolar gibi çözümlere de göz atmak isteyebilirsiniz.
  • SFF kasanız tüm GPU'ları desteklemeyebilir. Birçok SFF kasa tam boyutlu GPU'ları desteklese de evrensel destek mevcut değildir. Büyük, çok yuvalı GPU'lar kasanızla uyumlu olmayabilir, bu nedenle yine de GPU'nuzun uzunluk ve genişliğine dikkat etmeniz ve buna göre plan yapmanız gerekmektedir.
  • Soğutma çözümleri alandan tasarruf etmemize yardımcı olabilir. GPU'nuzun form faktörü söz konusu olduğunda biraz daha fazla esneklik istiyorsanız boyutun yanı sıra daha sessiz ve soğuk çalışmaya yönelik esneklik sağlayabilecek satış sonrası hava ve sıvı soğutma çözümleri mevcuttur.

CPU

CPU, mini oyun bilgisayarı seçiminden önemli ölçüde etkilenmeyen sayılı bileşenden birisidir. Seçtiğiniz anakartla uyumlu olduğu sürece gönül rahatlığıyla kullanabilirsiniz! Daha fazla bilgiye ihtiyacınız varsa oyun CPU'sunu nasıl seçeceğiniz konusunda kılavuzumuza bakın.

CPU Soğutucu

CPU SFF seçiminden etkilenmese de CPU Soğutucu büyük olasılıkla etkilenecektir. İster hava soğutma ister sıvı soğutmayı kullanmayı planlayın, seçim yapabileceğiniz pek çok düşük profilli soğutma seçeneği bulunmaktadır.

SFF sistemlerde düşük profilli fanlı soğutucular genellikle en temel seçenektir. Sıvı soğutma çözümü kullanmak olasılıklar dahilinde olsa da büyük ihtimalle standart boyutlu bir sisteme kıyasla daha fazla zorluğa neden olacaktır.

Hepsi Bir Arada (AIO) sıvı soğutucular düzgün şekilde çalışmak için bir radyatöre ihtiyaç duyar ve kasanıza bağlı olarak bu durum alan sıkıntısına neden olabilir.

Bu kadar küçük bir alanda pompa ve borularla çalışmak ciddi bir zorluk oluşturabileceğinden özel soğutma döngüleri karmaşıklığı artırır.

Dikkat etmeniz gereken bir diğer nokta ise CPU soğutucunuzun RAM seçeneklerinizi etkileyebileceğidir. Yapılandırmanıza bağlı olarak küçük profilli bir soğutucu küçük profilli RAM gerektirebilir; bu nedenle CPU soğutucu, anakart, RAM ve kasanız arasındaki açıklığa dikkat edin.

RAM

SFF bilgisayarınız için RAM seçerken anakartınızı ve kasa boyutunu hesaba katmanız gerekir. Standart boyutlu RAM modülleri Mini-ITX dahil çoğu anakartta çalışsa da dikkat etmeniz gereken birkaç sınırlama mevcuttur.

  • Birçok Mini-ITX anakartta sadece iki RAM yuvası bulunur. Daha yüksek tek çubuk kapasiteli DIMM'ler kullanarak yine de bilgisayarınıza 16 veya 32 GB RAM takabilirsiniz fakat sisteminizin kullanım ömrü boyunca ne kadar belleğe ihtiyacınız olacağına göre planlama yapmanız gerekebilir.
  • Tek kanallı bellek sisteminizin performansını sınırlayabilir. İlerisi için planladığınız yükseltmelere göre RAM yuvalarını boş bırakmanın uygun olduğu tam boyutlu anakartların aksine, kapasite fark etmeksizin yalnızca tek bir RAM çubuğu kullanmak çift kanallı bellek kullanımının sağladığı bant genişliğine erişimi engelleyerek sisteminizin performansını sınırlayabilir. Platformunuzdaki maksimum tek kanallı bellek kapasitesini kontrol edin ve anakartınızın çift kanal destekleyip desteklemediğinden emin olun.
  • SO-DIMM RAM'e bakın. Intel® NUC gibi çok küçük bir form faktörü istiyorsanız genellikle dizüstü bilgisayarlarda bulunan SO-DIMM (Küçük Boyutlu Çift Dahili Bellek Modülü) RAM kullanmanız gerekebilir. 

Depolama

Çoğu anakartlarda depolama için SSD veya HDD arasında seçim yaparken kasanızdaki fiziksel parametreler sizi sınırlasa da genellikle yeterince esnekliğe sahipsinizdir. Anakartınızda SATA bağlantı noktaları olsa da 2,5 veya 3,5 inç bir SATA depolama sürücüsü için yeriniz özel sisteminize bağlı olacaktır.

M.2 depolama form faktörü bu olası sorunlardan çoğunu ortadan kaldırır. Bu depolama cihazları doğrudan anakarta takılarak kabloları ortadan kaldırır ve küçük boyutuyla SFF hedeflerinize uyar. Birçok Mini-ITX anakart birden fazla M.2 sürücüsünü destekler fakat bu sürücülerin konumuna dikkat edin. Kasa ve anakartın alt kısmı gibi dar alanlar, yeterli soğutulmayan M.2 sürücülerin aşırı ısınmasına ve performans sorunları yaşanmasına neden olabilir.

Güç Kaynağı

Ayrıca bir güç kaynağı birimi (PSU) seçmeniz gerekir.

  • Kasanın tam boyutlu bir PSU'yu destekleyip desteklemediğini belirleyin. Çoğu kasa tam boyutlu güç kaynaklarını destekler fakat desteklemediği durumda SFX form faktörlü güç kaynağı kullanmanız gerekebilir. Bu PSU'lar daha kompakt olmak ve yerleştirmede daha fazla esneklik sağlamak üzere tasarlanmıştır.
  • Modüler güç kaynağını düşünün. Modüler güç kaynakları yalnızca kullanacağınız kabloları seçerek sisteminizdeki kablolar üzerinde söz sahibi olmanızı sağlar. Bu esneklik sayesinde toplayacağınız daha temiz bir sistem, bu kadar küçük bir alanda çalışırken önemli ölçüde fark yaratabilir ve hava akışına da yardımcı olabilir.
  • Özel boyutlardaki kabloları deneyin. Kasanızda kablo yönetimi sorunlarıyla karşılaşırsanız daha fazla esneklik sunan özel uzunluklarda tasarlanmış PSU kabloları mevcuttur.

Doğru PSU'yu seçmeye yönelik daha fazla bilgi için bu güç kaynağı kılavuzuna göz atın.

Genel Soğutma

SFF oyun bilgisayarını toplamanın ilk adımı, kasanıza sığacak donanımı seçmektir. İkinci adım ise her şeyin düzgün şekilde soğutulduğundan emin olmaktır. Birbirine çok yakın konumda çalışan güçlü bileşenler ısı oluşturduğu ve bu ısıyı uzaklaştırmak önemli olduğu için küçük bilgisayar toplamanın en zorlu kısımlarından biri termal değerlerin kontrolü ve soğutmadır.

  • Sisteminiz küçüldükçe termal değerleri yönetmek de bir o kadar zorlaşır. Bu durum özellikle donanımınıza hız aşırtma(2) uyguluyorsanız veya uzun süre boyunca yüksek sıcaklıklara çıkıyorsanız ortaya çıkar. Sisteminizi zorlu iş yükleri ile test etmek ve bileşenlerin sıcaklığını ve performansını yakın olarak takip etmek donanımınızın çalışma sınırlarını aşmadığınızdan emin olmak için iyi bir yöntem olmanın yanı sıra oluşabilecek sorunları da tanılamanızı sağlar.
  • Kablolarınızın düzgün şekilde yönetildiğinden emin olun. SFF uyun bilgisayarlarında kabloların herhangi bir etkin soğutma ögesini engellemediğinden (bir fanın dönmesini engellemek) veya hava akışı yollarını kapatmadığından emin olmak çok önemlidir.
  • Fanınızın yerini dikkatle gözden geçirin. Kasanızdaki tüm fan montaj konumlarını doğru şekilde kullanmak düzgün hava akışı sağlamakta büyük rol oynayabilir. Giriş ve çıkış arasındaki fan yapılandırmasını dengelemeniz ve donanımınız tarafından oluşturulan sıcak havayı etkili bir şekilde sisteminizin dışına taşıyacak yollar oluşturmaya odaklanmanız gerekmektedir.
  • Çevrimiçi olarak yardım isteyin. İdeal fan veya kablo yapılandırmasını belirleme konusunda yardım arıyorsanız kasanızın kullanma kılavuzu veya üreticisinin internet sitesi iyi bir başlangıç noktası olabilir. Harika bir diğer kaynak ise internetteki SFF topluluklarıdır. Kasanızı kullanan tamamlanmış sistemleri inceleyerek ilham almanın yanı sıra sorularınıza yanıt bulabilir veya sisteminizi toplarken karşılaşabileceğiniz sorunlarda yardım alabilirsiniz.

Küçük Düşünün

SFF oyun bilgisayarı kurmak güç veya özelliklerden ödün vermeniz gerektiği anlamına gelmez.

Küçük form faktörü bazı eşsiz alansal ve termal sorunlara yol açsa da çeşitli SFF donanımı seçenekleri sayesinde istediğiniz sistemi istediğiniz küçük boyutta özelleştirebilirsiniz.

Birkaç bilgisayar toplamış bir bilgisayar tutkunuysanız mmini oyun bilgisayarı oluşturmak, bilgisayar toplama kariyerinizin bir sonraki adımı olabilir!

Ürün ve Performans Bilgileri

1

Intel® teknolojilerinin özellikleri ve avantajları, sistem yapılandırmasına bağlıdır ve donanım, yazılım etkinleştirmesi ya da hizmet aktivasyonu gerektirebilir. Sistem yapılandırmasına bağlı olarak performansta farklılıklar görülebilir. Hiçbir ürün veya bileşen mutlak güvenlik sağlayamaz. Daha fazla bilgi edinmek için sistem üreticinize veya satıcınıza danışın.

2

Saat frekansı veya gerilimin değiştirilmesi, işlemcinin ve diğer sistem bileşenlerinin kullanım süresine zarar verebilir veya bu süreyi kısaltabilir; sistem kararlılığını ve performansı azaltabilir. İşlemcinin teknik özelliklerinin ötesinde çalıştırılması ürün garantilerin geçerliliğini yitirmesine neden olabilir. Daha fazla bilgi için sistem ve bileşen üreticilerine danışın.